Chuyên đề: Nâng niu sức sống tự nhiên Gout Tai biến mạch máu não Suy nhược thần kinh Suy tim Đái tháo đường Cải thiện trí nhớ Hiếm muộn vô sinh

Kiến thức sống khỏe

Giải mã bí ẩn về hormone nữ giới

Đăng bởi: Health+03/06/2014 14:58

Health+ | (Health+) Từ tuyến sinh dục của nữ giới, buồng trứng, hormon sinh dục được tiết ra chủ yếu hai loại: Estrogen và Progesterone. Estrogen thúc đẩy sự phát dục của cơ quan sinh dục nữ và giữ gìn những đặc trưng của nữ giới, còn Progesterone có lợi cho quá trình sinh lý khi mang thai của nữ giới.

Theo PGS.TS. Phạm Bá Nha (Phó Trưởng khoa Sản, Bệnh viện Bạch Mai), nhiều người cho rằng hormon chỉ có những tác động đến cơ thể khi bước vào giai đoạn dậy thì nhưng thực chất nó ảnh hưởng đến cơ thể ngay từ giai đoạn ấu thơ. Một đứa trẻ mới sinh ra dù là trai hay gái cũng đã có một hoặc hai bên vú phát triển. Sự phát triển của bộ ngực ở những trẻ sơ sinh là do tác động của hormon nữ (estrogen) trong cơ thể người mẹ trong quá trình mang thai “truyền” cho bé qua nhau thai. Với trẻ gái có thể có hiện tượng chảy máu âm đạo khi mới ra đời.

Hàm lượng hormon trong mỗi người khác nhau, quá trình tăng, giảm trong chu kỳ cũng không giống nhau. Ảnh: Internet.

Giai đoạn ấu thơ

Người mẹ truyền cho trẻ sơ sinh hormon trong thời gian thai kỳ của mình và khi cho con bú. Điều này có thể khiến da trẻ sơ sinh bị mụn trứng cá và hiện tượng chảy máu âm đạo. Đây là hiện tượng bình thường và nó cũng không ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ sơ sinh.

Với các bé gái, hiện tượng nở ngực có thể xuất hiện trong một thời gian đầu đời. Nguyên nhân là do hormon cơ thể của riêng từng bé ảnh hưởng đến sự phát triển của các mô vú. Hiện tượng này cũng sẽ dần mất đi trong vài tháng hoặc thậm chí vài năm sau đó, trước thời điểm cơ thể của trẻ bước vào giai đoạn dậy thì.

Giai đoạn dậy thì

Bước vào giai đoạn này, cơ thể của bé gái có nhiều sự thay đổi lớn, đặc biệt là đối với các hormon trong cơ thể. Chiều cao trẻ tăng nhanh. Giai đoạn tiền dậy thì, bộ ngực của bé gái bắt đầu phát triển mạnh mẽ, đồng thời, lông ở nách và “vùng kín” cũng xuất hiện.

Dấu hiệu rõ rệt nhất để nhận biết trẻ đã dậy thì là chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên. Giai đoạn dậy thì thường kéo dài khoảng 4 năm cùng với sự thay đổi về hình dạng, các bộ phận nhạy cảm của cơ thể cũng như tâm sinh lý.

Khi bắt đầu dậy thì sẽ có hiện tượng rụng trứng xảy ra. Vùng dưới đồi của não bộ sẽ sản sinh ra một loại hormon mang tên Gonadotropin-releasing (GnRH). Chất này sẽ kích thích tuyến yên để sản xuất hormon của nang trứng (FSH: Follicle Stimulating Hormone) và LH (Luteinizing hormone) từ thùy trước tuyến yên. Các hormon này sẽ tác động vào nang trứng làm nang trứng phát triển và LH sẽ làm trứng chín và rụng.

Trong giai đoạn dậy thì đến khi mãn kinh, hormon LH, FSH, estrogen và progesterone là những loại hormon ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ. Trong đó, Estrogen là hormon chính kích thích sự phát triển của tuyến vú và tham gia vào quá trình phát triển của âm đạo, tử cung và vòi trứng đến giai đoạn trưởng thành.

Giai đoạn trưởng thành

Loại hormon quan trọng nhất được sản sinh từ buồng trứng được gọi là hormon sinh dục nữ. Hai loại hormon này là estrogen và progesterone. Buồng trứng cũng sản sinh ra loại hormon sinh dục nam testosterone nhưng với một lượng nhỏ.

Hormon sinh dục nữ cũng tham gia vào quá trình phát triển của các mô mỡ ở vùng mông, ngực, đùi… để tạo nên dáng vẻ mềm mại cho người phụ nữ. Trong khi đó thì testosterone giúp phát triển các cơ và phát triển của bộ xương.

Với mỗi người, hàm lượng hormon sẽ khác nhau, quá trình tăng, giảm trong chu kỳ cũng không giống nhau. Mỗi chu kỳ kinh nguyệt sẽ có một trứng (mỗi bên buồng trứng có hàng trăm những trứng chín trong cuộc đời người phụ nữ từ dậy thì đến mãn kinh). Trứng này sau khi rụng sẽ rơi xuống ống dẫn trứng được thụ thai ở vòi tử cung (ống dẫn trứng) và đi đến tử cung để làm tổ. Khi trứng không được gặp tinh trùng, hàm lượng hormon estrogen và progerterone do buồng trứng sản sinh ra bắt đầu suy giảm, gây bong niêm mạc tử cung và gây hiện tượng chảy máu kinh nguyệt.

Giai đoạn mang thai

Nếu trứng gặp được tinh trùng sẽ xảy ra hiện tượng thụ thai. Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ sẽ có sự thay đổi đột ngột về hàm lượng hormon trong cơ thể. Thường thì, theo quy luật chung, khi mang thai, hàm lượng hormon estrogen và progesterone sẽ tăng lên giúp cho thai phát triển.
Một số loại hormon mới sẽ xuất hiện trong giai đoạn này như HCG (Human Chorionic Ganadotropin). Đây là loại hormon được sản sinh do quá trình phát triển của nhau thai. Quá trình này cũng kích thích buồng trứng sản sinh hàm lượng estrogen và progesterone nhiều hơn. Loại hormon HCG thường gia tăng trong ba tháng đầu của thai kỳ. Chính vì thế, hầu hết các que thử thai đều được thiết kế để tìm ra chất HCG trong nước tiểu của phụ nữ sau khi trễ kinh.

Giai đoạn sau sinh

Hàm lượng estrogen, progesterone và các loại hormon khác sẽ sụt giảm nhanh chóng sau khi sinh. Lúc này tử cung sẽ dần trở về trạng thái như khi bạn chưa có bầu. Các cơ xương chậu cũng sẽ dần hồi phục và lượng máu lưu thông tuần hoàn trong cơ thể cũng sẽ trở về trạng thái ban đầu.
Quá trình thay đổi hormon đột ngột sau sinh có thể gây ra những ảnh hưởng xấu đến tâm lý của phụ nữ. Ngoài ra, những rắc rối về thể chất như căng tức ngực, đầy bụng, đau bụng dưới… là do quá trình thay đổi hàm lượng hormon trong cơ thể gây nên.

Giai đoạn mãn kinh


Giai đoạn mãn kinh ở phụ nữ sẽ gây ra những cơn bốc hỏa

Tại Anh, độ tuổi trung bình phụ nữ mãn kinh là 52. Nếu mãn kinh ở độ tuổi 40 thì đó là dấu hiệu mãn kinh sớm. Ước tính độ tuổi mãn kinh sớm ảnh hưởng đến khoảng 1% phụ nữ dưới 40 tuổi và 0,1% phụ nữ dưới 30 tuổi.

Dấu hiệu tiền mãn kinh có thể kéo dài trong vài tháng hoặc vài năm trước khi chấm dứt hẳn. Biểu hiện thường thấy của tiền mãn kinh là chu kỳ kinh nguyệt ngắn hơn hoặc dài hơn bình thường. Đôi khi, chu kỳ kinh nguyệt cũng diễn ra bất thường, lượng máu kinh cũng có thể nhiều hơn hoặc ít hơn so với bình thường.

Trong giai đoạn này, buồng trứng cũng sản sinh ra ít lượng estrogen hơn. Niêm mạc của tử cung giai đoạn này cũng bắt đầu mỏng đi và sự gia tăng các kích dục tố do tuyến yên tiết ra khi không còn sự kiềm chế của hoạt động buồng trứng.

Giai đoạn này cũng là thời điểm phụ nữ dễ mắc phải những chứng bệnh như xương khớp, tim mạch bởi trước đó estrogen có vai trò tích cực trong quá trình bảo vệ xương, khớp và tim mạch. Ngoài ra, những bộ phận khác như ngực, cổ tử cung, âm đạo và bàng quang cũng phải gánh chịu những hệ lụy tiêu cực.

Những rắc rối thường gặp nhất là khô âm đạo, ngại quan hệ tình dục, dễ có nguy cơ mắc viêm nhiễm đường tiết niệu. Về tinh thần, phụ nữ sẽ gặp phải rắc rối khó tập trung, căng thẳng, dễ nổi nóng, thay đổi tâm tính.

Estrogen: Đây là loại hormon được sản xuất ở buồng trứng, tuyến thượng thận và các mô mỡ. Sau đó, estrogen đi theo máu đến gắn vào các thụ thể estrogen ở các tế bào tại mô đích như: Tuyến vú, tử cung, não, xương, gan, tim và các loại mô khác. Bình thường, dưới tác dụng của các estrogen nội sinh, hệ sinh dục nữ (bao gồm tử cung, vú) được phát triển, đảm nhiệm rất nhiều chức năng và ảnh hưởng lớn đến cơ thể.
Tác dụng sinh lý của estrogen chủ yếu là giữ gìn những đặc trưng của giới tính nữ, thúc đẩy tử cung phát triển, khiến cho cơ tầng của tử cung dày lên, tăng thêm lực co giãn, làm niêm mạc tử cung dày thêm, thúc đẩy quá trình bơm máu, dịch tiết âm đạo nhiều hơn, âm môi phát triển, ống dẫn sữa phát triển, đầu vú, bầu vú sẫm màu, đồng thời, đẩy nhanh quá trình phát dục ở tuyến sữa và cơ quan sinh dục bên ngoài.

Progesterone: Là một trong những loại hormon kích thích và điều hòa nhiều chức năng của cơ thể. Progesterone có vai trò trong việc duy trì thai kỳ. Loại hormon này được sản xuất từ buồng trứng, nhau thai (trong giai đoạn mang thai) và tuyến thượng thận.
Progesterone sinh ra mỗi tháng sau khi trứng rụng, có tác dụng chuẩn bị cho khả năng mang thai. Khi trứng thụ tinh đến được các ổ niêm mạc tử cung, thì trước đó progesterone đã làm cho niêm mạc tử cung phát triển, trở nên dày hơn, tạo điều kiện tốt nhất để đón trứng.
Nếu sự thụ thai xảy ra, progesterone sẽ được sản xuất từ nhau thai và nồng độ của nó vẫn giữ được ở mức cao trong suốt thai kỳ. Nồng độ estrogen và progesterone đều tăng cao làm ức chế không cho các trứng khác tiếp tục rụng trong suốt thai kỳ. Progesterone cũng hỗ trợ cho sự phát triển của các tuyến tạo sữa ở vú trong thai kỳ.
Ngoài ra, progesterone còn khiến cho tử cung xốp hơn, sức hoạt động giảm, năng lực phản ứng với các kích thích bên ngoài giảm, có tác dụng ngăn ngừa việc đẻ non, đẻ sớm và bảo vệ thai nhi phát triển bình thường.


Hà Hương

Mời quý vị độc giả đọc tin hàng ngày về chủ đề sức khỏe tại healthplus.vn trong chuyên mục Sung mãn

Tin bài khác

Video

Ảnh đẹp

loading...

Sản phẩm